در توسینسو تدریس کنید

و

با دانش خود درآمد کسب کنید

آموزش لینوکس سطح مقدماتی قسمت 3 : معرفی Debian و پارتیشن

خوب در قسمت قبلی توزیع های مختلفی که در سطح جهانی معروف هستند را به شما معرفی کردیم و پیشنهاد کردیم که ترجیحا از یکی از این نسخه های شناخته شده برای شروع آموزش استفاده کنید . اکثر توزیع هایی که بصورت جانبی و با نام های مختلف ارائه می شوند بر پایه و اساس همین نسخه های اصلی هستند . با توجه به اینکه ما نمی توانیم در مورد تمامی توزیع های لینوکس و روش نصب آنها صحبت کنیم یکی از نسخه های معروف و شناخته شده به نام دبین یا Debian را به عنوان لینوکس آموزشی خود در این سری مقالات انتخاب می کنیم .

معرفی سیستم عامل Debian

این انتخاب بنده می باشد و شما هر توزیع دیگری که دوست داشتید را می توانید انتخاب کنید ، اما توجه کنید که سری آموزشی که در این وب سایت قرار دارد بر اساس این توزیع لینوکس نوشته شده است ، بنابراین اگر در آغاز یادگیری هستید بهتر است از ابتدا با ما جلو بروید. اما خوب انتخاب این توزیع از لینوکس بصورت تصادفی و سلیقه ای نبوده است و صد در صد ملاک هایی برای انتخاب آن وجود دارد که از این ملاک ها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  1. یک نسخه معروف ، نیرومند و با کیفیت از لینوکس است
  2. به عنوان نسخه اصلی در بسیاری از توزیع های دیگر لینوکس مورد استفاده قرار گرفته است ( مثلا پارسیکس )
  3. عدم استفاده زیاد به عنوان سیستم عامل تجاری و سازمانی باعث وجود مشکلات کمتری در این سیستم عامل است
  4. برای انواع و اقسام کاربرها و کاربرد ها می تواند مورد استفاده قرار بگیرد ، چه تازه کارها و چه حرفه ای ها
  5. براحتی بروز و در دسترس قرار می گیرد

کمی در مورد سیستم عامل Debian

پروژه Debian در سال 1993 توسط شخصی به نام Ian Murdock شروع شد . نام این سیستم عامل از ترکیب اسم Ian و همسرش Debra گرفته شده است که مجموعا تشکیل Deb-Ian را می داد . اما کسی که به Debian هویت واقعی داد شخصی به نام بروس پیرنس بود. بروس یکی از معروف ترین برنامه نویسان و توسعه دهندگان لینوکس است ، او کسی بود که شرکت Pixar را ساخت ، حتما با انیمیشن های زیبای این شرکت آشنایی دارید ( داستان اسباب بازی ، کمپانی هیولاها و در جستجوی نمو ... ).

Debian هیچ شرکتی را در پشت خود ندارد . در واقع پروژه Debian از طریق یک سازمان عام المنفعه به نام SPI که مخفف Software in Public Interest می باشد حمایت مالی می شود. این سازمان در جهت حمایت و کمک کردن به نرم افزارها و سخت افزارهای Open Source ایجاد شده است . با همه این حرف ها Debian یک توزیع واقعا همه کاره است . این سیستم عامل در عین حال که می تواند به اندازه ای کاربرپسند باشد که آن را می توان با نسخه های Ubunto ، Linspire و Xandros مقایسه کرد و از طرفی دیگر می توان آن را برای راه اندازی سرورهایی استفاده کرد که داری حساسیت های کاری بسیار بالا هستند و بایستی 24 ساعت در روز و 7 روز در هفته روشن باشند.

خوب با توجه به مواردی که اشاره شد ، نصب Debian نه به اندازه نصب سیستم عامل های تجاری و سروری سخت است و نه به اندازی سیستم عامل های کاربری آسان است ، دستورالعمل نصب این سیستم عامل حد متوسط است و دقیقا چیزی است که ما به آن نیاز داریم. در خصوص این موارد در ادامه بصورت کاملتری صحبت خواهیم کرد اما تا اینجا به خاطر داشته باشید که نقطه قوت اصلی استفاده از این سیستم عامل سهولت در بروز رسانی آن با استفاده از سیستم apt-get است.

بدست آوردن نسخه Debian GNU

اگر از اینترنت پر سرعت استفاده می کنید ( Wimax ، DSL یا هر چیز مشابه ) براحتی می توانید آخرین نسخه موجود ارائه شده از Debian را تهیه و نصب کنید. برای اینکار دو روش اصلی وجود دارد. محبوب ترین روش ریختن فایل ISO ایمیج Debian بر روی DVD و نصب از طریق آن است. برای اینکار شما ابتدا باید فایل ISO این ایمیج را از وب سایت Debian دانلود کنید و بر روی DVD رایت کنید. توجه کنید که معمولا حجم این فایل سنگین است و در قالب چندین DVD ارائه می شود ، این حجم زیاد به این دلیل است که معمولا توزیع های معتبر لینوکس تا می توانند نرم افزارهای جانبی و ابزارهایی که مورد نیاز شما می باشد را در درون DVD اصلی خود قرار می دهند تا شما نیازی به نصب مجدد آنها نداشته باشید ، این دقیقا عکس کاری است که سیستم عامل ویندوز انجام می دهد.

اما روش دوم که قطعا در ایران کاربرد ندارد استفاده از یک ایمیج خلاصه شده یا minimal Image است که به صورت اختصاصی برای نصب Debian از طریق اینترنت طراحی شده است . با این گزینه فایل های مورد نیاز برای نصب Debian در صورت نیاز از طریق اینترنت دریافت می شوند و سپس بر روی سیستم نصب می شوند. در این حالت شما نیازی به این ندارید که همه DVD های سیستم عامل Debian را دانلود کنید و صرفا یک Image با حجم کم را دریافت خواهید کرد. همانطور که اشاره کردم با توجه به سرعت فجیع اینترنت ، استقبال چندانی در ایران نمی شود به قول یکی از دوستان که می گفتن در کشورهایی مثل کره جنوبی شما براحتی می توانید فیلم ها را آنلاین در اینترنت ببینید و من هم در پاسخ گفتم که در ایران هم ما تا بخواهیم یک فایل از اینترنت دانلود کنیم می توانیم چندین فیلم نگاه کنیم ( این به اون در ) . در هر صورت اگر تمایل به استفاده از این گزینه برای نصب دارید می توانید به لینک زیر مراجعه کنید :

http://www.debian.org/distrib/

اگر سرعت اینترنت شما هم آنقدر زیاد نیست که بتوانید سیستم عامل را دانلود کنید ، می توانید آن را از طریق وب سایت Debian سفارش دهید ، البته بنده خودم تا کنون اینکار را در مورد Debian انجام نداده ام و هزینه آن را دقیقا نمی دانم اما در مورد سیستم عامل Ubunto براحتی و بدون توجه به تحریم ها DVD محصول را برای بنده بصورت رایگان به آدرس ایران ارسال کردند. در هر صورت اگر هم نتوانستید این DVD ها را تهیه کنید از طریق پیام خصوصی با بنده ارتباط برقرار کنید تا DVD ها را در اختیارتان قرار دهم.

هر دو روش نصبی که عنوان کردیم بصورت گام به گام و بسیار ساده نصب این سیستم عامل را انجام می دهدند و نتیجه نهایی در نصب این سیستم عامل یکسان خواهد بود. اصلی ترین تفاوت این دو روش در پهنای باند اینترنتی است که شما در اختیار دارید و دسترسی پذیری و سرعت اینترنت مهمترین عنصر در این روش های نصب می باشد. اگر هم پهنای باند سازمانی رایگان دارید :D و هم سرعت مناسب پس پیشنهاد می کنیم که از روش نصب تحت اینترنت یا Net Install استفاده کنید ، البته بنده کل DVD ها را دانلود کرده ام تا خیال خودم را راحت کرده باشم. به هر حال عزیزان من این DVD ها را تهیه کنید ، سخت نیست ، باور کنید.

انجام تنظیمات PC برای بوت شدن از طریق DVD

شما می توانید مراحل نصب لینوکس را از ابتدا از همان DVD سیستم عامل لینوکسی که دریافت کرده اید شروع کنید. اولین قدم در این مرحله این است که شما بوت BIOS خود را باید بر روی CD DVD قرار دهید. خوب اگر نمی دانید که چگونه باید Boot سیستم خود را بر روی CD DVD قرار دهید ، پیشنهاد می کنم حتما یک دوره مبانی رایانه را پشت سر بگذارید و بعد از آن به سمت این دوره برگردید . اما با توجه به اینکه از ابتدای این سری مقالات قرار شده است که همه چیز از ابتدا و گام به گام آموزش داده شود ، روش اینکار را نیز به شما آموزش خواهیم داد.

وقتی کامپیوتر خود را روشن می کنید ، پیامی به این شکل را مشاهده خواهید کرد : Press DEL to enter setup . اگر این پیام را مشاهده نکردید ، ممکن است که سازنده دستگاه ن را مخفی کرده باشد ، به هرحال کلید DEL را فشرده تا وارد تنظیمات BIOS سیستم شوید ، ممکن است در برخی از سیستم ها این کلید ها متفاوت باشد ، در لپ تاپ ها معمولا کلید F2 اینکار را انجام می دهد و در MacBook Pro این ترکیب کلید Ctrl+C است که باعث ورود به تنظیمات BIOS خواهد شد.

تغییر Boot سیستم به DVD  و CD

قاعدتا در این مرحله بایستی یک صفحه آبی مشاهده کنید که دارای چندین منوی مختلف است. در این صفحه به دنبال جایی باشید که حرفی از Boot یا Boot Sequence شده باشد . بر حسب نوع سخت افزار و نسخه BIOS صفجه ها متفاوت خواهند بود. این قسمت همان چیزی است که دنبالش می گردید . در قسمت Boot Sequence بوت سیستم را بر روی CD DVD قرار دهید ، معمولات اینکار با استفاده از کلید های Page UP و Page Down انجام می شود ، همین کافیست . کلید ESC را فشرده و گزینه SAVE AND EXIT SETUP را انتخاب کنید . فراموش نکنید که بعد از انجام مراحل نصب حتما ساختار Boot را به حالت اولیه بازگردانید.

اگر نمی توانید از CD ROM برای بوت استفاده کنید ، می توانید یک Floppy بوت درست کنید و از آن برای Boot کردن سیستم عامل استفاده کنید که ترجیحا اگر چنین سیستمی دارید ، می توانید در راس ساعت 9 شب آن را دم درب منزل قرار دهید . همین تنظیمات را می توانید برای VM خود نیز انجام دهید . من برای ادامه سناریو ترجیحا از یک VM که بر روی VMware Workstation نصب شده است استفاده می کنم و ادامه ماجرا را با این VM انجام خواهم داد. خوب در این لحظه DVD لینوکس را در DVD ROM قرار دهید ، سیستم را Restart کنید و شما در این لحظه Boot شدن سیستم عامل برای نصب از طریق DVD را مشاهده خواهید کرد.

بخش بندی درست هارد دیسک در هنگام نصب

مهمترین قسمتی که در نصب سیستم عامل لینوکس باید انجام دهید پارتیشن بندی هارد دیسک و ایجاد هارد درایو هاست. شما در هنگام نصب لینوکس براحتی می توانید اینکار را انجام دهید. بسته به روش نصبی که شما انتخاب کرده اید شما می توانید تمامی هارد دیسک را به یک درایو اختصاص دهید یا روش دیگری را انتخاب کنید. اما کار زیبایی که می توانید انجام دهید این است که پارتیشن های هارد را تفکیک کنید و به چندین قسمت تقسیم کنید و لینوکس را در پارتیشن های مجزایی نصب کنید. برای مثال این روشی است که من برای پارتیشن بندی هارد دیسکم استفاده کرده ام :

خوب فرض کنید که یک هارد دیسک 10 گیابایتی داریم. اولین چیزی که باید در نظر بگیریم این است که چه مقدار RAM در اختیار داریم ؟ از این طریق می توانید تخمین بزنید که چه مقدار پارتیشن SWAP نیاز دارید . SWAP پارتیشن روشی است که لینوکس از طریق آن سرعت حافظه را بالا می برد. معمولا پیشنهاد می شود که اندازه پارتیشن SWAP دو برابر میزان RAM ای باشد که بر روی سیستم قرار دارد. خوب اگز 256 مگابایت RAM دارید می توانید 500 مگابایت به عنوان پارتیشن SWAP در نظر بگیرید. اگر با ویندوز کار کرده باشید در این سیستم عامل همین مفهوم به عنوان Virtual Memory یا Paging File مطرح می شود . خوب با در نظر گرفتن این موارد شکل کی پارتیشن های ما به شرح زیر می شود :

Partition	Location		Size
swap		/dev/hda2		500 mb
/ (boot)	/dev/hda1		1.2 gb
/usr		/dev/hda3		3.5 gb
/home		/dev/hda4		5 gb

پارتیشن های خود را به شکلی که مشاهده کردید ایجاد کنید . فعلا در مورد قسمت usr و home نگرانی نداشته باشید ، در خصوص این موارد بعدا بصورت مفصل صحبت خواهیم کرد. در اینجا شما بایستی تعیین کنید که به عنوان پارتیشن Bootable شما قرار بگیرد. پارتیشن usr بیشتر برنامه هایی که قرار است بر روی سیستم شما نصب و اجرا شود را در خود جای خواهد داد . /home حاوی اطلاعات شخصی شما خواهد بود. در مواقعی که هارد درایو شما دچار مشکل شود ، این نوع بخش بندی به شما در بازگردانی اطلاعات می تواند کمک کند .

همیشه مرتب بودن و نظم داشتن در طراحی را در اولویت کار خود قرار دهید ، اگر همه ساختار یک هارد دیسک را فقط در قالب یک پارتیشن در نظر بگیرید ، چهره سیستم عامل شما زشت می شود. قبل از اینکه سایر پارتیشن هایی که شما بر اساس نیاز خود طراحی می کنید را ایجاد کنید بایستی پارتیشن SWAP را نیز تعیین کنید. تا همین الان مهمترین نکته این است که پارتیشن / به عنوان پارتیشن اصلی بوت Kernel لینوکس مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

هارد دیسک شما شبیه یک پیتزا است

قطعا پیتزا خورده اید ، شما می توانید هارد دیسک خود را شبیه یک پیتزا در نظر بگیرید و آن را به قسمت هایی مشخص تقسیم بندی کنید. مثلا شما اگر مثل من شخص خوش اشتهایی هستید در زمانی که برش های پیتزا را برای چند نفر میزنید ، برای خودتان برش بزرگتری می زنید و برای خواهر زاده کوچکتان که همراهتان است ، برش بچه گانه می زنید . البته این کاملا به اشتهای شما بستگی دارد. این دقیقا همان معیاری است که می توانید در تخمی اندازه مورد نیاز برای پارتیشن های خود استفاده کنید.

ساختار پارتیشن بندی در لینوکس

قطعا با سیستم عامل ویندوز کار کرده اید ، شما در هنگام نصب این سیستم عامل یا بعد از نصب آن عملیات پارتیشن بندی را انجام می دهید. مثال من در لپ تاپ خود 4 عدد پارتیشن ایجاد کرده ام که به ترتیب به نام های C و D و E و F شماره گذاری شده اند و البته با توجه به اینکه علاقه زیادی به سریال پنگوئن های ماداگاسکار دارم اسامی آنها را نیز SKIPPER ، PRIVATE ، RICO و KUWALSKI گذاشته ام. این یک ساختار معروف در سیستم عامل ویندوز است که اکثر شما دوستان نیز از چنین شیوه ای استفاده می کنید. اما این صرفا یک مثال بود برای اینکه درکی از ساختار پارتیشن بندی داشته باشید.

در سیستم عامل لینوکس دیگر چنین ساختاری وجود نخواهد داشت و این سیستم عامل از چنین روشی برای نامگذاری پارتیشن ها استفاده نمی کند بلکه ساختار نامگذاری در لینوکس بطور مثال به شکل hda3 یا hda4 یا sda2/ خواهد بود. عجله نکنید در مورد تمام این ساختارها بصورت مفصل صحبت خواهیم کرد. اما همانطوری که اشاره کردیم یک پارتیشن دیگر هم نیاز داریم که به آن SWAP partition گفته می شود و برای استفاده به عنوان کمکی حافظه RAM مورد استفاده قرار می گیرد.

قدیمی ترین روشی که شما از طریق آن هارد دیسک خود را پارتیشن بندی می کنید ، استفاده از ابزاری است به نام fdisk که مخفف format disk است . یادش به خیر وقتی از سیستم عامل ویندوز 98 استفاده می کردیم همین ابزار در آنجا هم بود و هر بار می خواستیم از آن استفاده کنیم ترس و لرز تمامی بدنمان را فرا می گرفت. زمانیکه از این ابزار استفاده می کنید ، کلی پیام های اخطار دریافت می کنید و اگر اطلاعات خاصی بر روی سیستم خود دارید کلی استرس خواهید داشت که نکند از بین برود. نسخه ای از همین ابزار برای لینوکس هم طراحی شده است ، البته با دردسر کمتر و البته استرس کمتر نسبت به نسخه ویندوزی آن .

به این نکته توجه کنید که اگر برای اولین بار است که می خواهید سیستم عامل بر روی هارد دیسک خود نصب کنید پس نگران هیچ چیز نباشید و براحتی از این ابزار استفاده کنید ، اما اگر سیستم عامل دیگری بر روی هارد دیسک شما قرار دارد و یا در پارتیشن هایی که قبلا ایجاد شده اند اطلاعات شخصی و مهم دارید ، قبل از استفاده از این ابزار حتما از آنها یک Backup تهیه کنید و با خیال راحت کار خود را جلو ببرید. توجه کنید که سه اصل Backup و Backup و Backup را همیشه در نظر داشته باشید.

اما نصب سیستم عامل لینوکس خطرناک نیست و شما در هنگام نصب می توانید براحتی مشکلات مربوط به پارتیشن های موجود بر روی سیستم فعلی را حل کنید. همانطور که قبلا هم اشاره کردیم اگر واقعا قصد دارید ساختار هارد دیسک خود را بصورت چند پارتیشنی درست کنید ، لینوکس براحتی در هنگام ایجاد پارتیشن به شما اعلام می کند که فایل های قبلی خود را به جای دیگر منتقل کنید تا مشکلی پیش نیاید. البته ما در ابتدای راه هستیم و صرفا می خواهیم دید شما نسبت به این موضوع را باز کنیم ، به امید خدا در مقاله ای جداگانه بصورت مفصل در خصوص این پارتیشن بندی ها در لینوکس صحبت خواهیم کرد.

همه کارهای اساسی در سیستم عامل ها توسط ابزارها و نرم افزارها انجام می شود و پارتیشن بندی هم از این قضیه مستثنی نیست. ابرازی به نام FIPS First nondestructive Interactive Partition Splitter در نسخه های شناخته شده لینوکس وجود دارد که می تواند پارتیشن های موجود شما را مجددا ساماندهی کند یا در اصطلاح فنی به آن re-arrange کردن پارتیشن می گوییم. البته محصولات تجاری و پولی دیگری هم وجود دارند که همین کار را انجام می دهند. اما خوب این محصول رایگان است و اگر ساختار پارتیشن های شما پیچیدگی و درهم ریختگی زیادی ندارند از همین ابزار رایگان نیز می توانید استفاده کنید.

خوب به قول خودمان هر چقدر پول بدی ، همانقدر آش می خوری . در سیستم عامل ویندوز ابزاری به نام Disk Management وجود دارد که می تواند تنظیمات پارتیشن های شما را انجام دهد اما ابزار دیگری به نام Partition Magic نیز وجود دارد که معادل تجاری و فروشی این ابزار است . با اینکه در ایران هستیم و هزینه ای بابت نرم افزارها پرداخت نمی کنیم اما در لینوکس هم ابزارهای حرفه ای بصورت تمام و کمال رایگان نیستند و ما بر حسب نیاز از آنها استفاده خواهیم کرد.

خوب در زمانی که شما قصد دارید از روش Dual Boot کردن استفاده کنید ، باید توجه کنید که هر دوی این سیستم عامل ها در ابتدای کار می خواهند پارتیشن بندی خاص خود را ایجاد کنند و اگر این موضوع جدی گرفته نشود مثل این است که دو نفر که با هم اختلاف دارند را در درون یک اتاق برای زندگی قرار بدهید . قطعا در آینده دچار مشکل خواهید شد. توجه کنید که در چنین شرایطی سعی کنید در ابتدای کار سیستم عامل اصلی خود که در بیشتر مواقع ویندوز است را نصب کرده و فضای لازم را به آن بدهید و سپس لینوکس را در ادامه فضای باقی مانده بر روی هارد دیسک نصب کنید.

تمامی این موارد را گفتیم ، اما شما هنوز به مرحله نصب سیستم عامل نرسیده اید ، در مقاله بعدی تمامی این توضیحات را بایستی در ذهن داشته باشید تا بتوانیم به کمک هم Debian را از ابتدا و با در نظر گرفتن ساختار پارتیشن بندی که ذکر کردیم نصب کنیم. پس عجله نکنید و با ما باشید.

نگارنده : محمد نصیری

منبع : جزیره لینوکس و متن باز وب سایت توسینسو

هرگونه نشر و کپی برداری بدون ذکر منبع و نام نویسنده دارای اشکال اخلاقی می باشد.

#آموزش_مفاهیم_لینوکس #انواع_توزیع_های_لینوکس #معرفی_پارتیشن_های_لینوکس #معرفی_توزیع_Debian #آموزش_گام_به_گام_لینوکس #آموزش_Linux #آموزش_مقدماتی_لینوکس #آموزش_لینوکس
عنوان
1 آموزش لینوکس سطح مقدماتی قسمت 1 : معرفی لینوکس رایگان
2 آموزش لینوکس سطح مقدماتی قسمت 2 : نصب و انتخاب توزیع رایگان
3 آموزش لینوکس سطح مقدماتی قسمت 3 : معرفی Debian و پارتیشن رایگان
4 آموزش لینوکس سطح مقدماتی قسمت 4 : آموزش گام به گام نصب لینوکس رایگان
5 آموزش لینوکس سطح مقدماتی قسمت 5 : آموزش گام به گام نصب لینوکس رایگان
6 آموزش لینوکس سطح مقدماتی قسمت 6 : ساختار و دستورات مقدماتی رایگان
زمان و قیمت کل 0″ 0
2 نظر
Leyla Norouzi

سلام جناب آقای نصیری

می خواستم بابت سایت اموزشی فوق العاده تون بینهایت سپاسگزاری کنم. خیلی وقت بود دنبال یادگیری لینوکس بودم. در حال خواندن مقاله های مرتبط شما در سایت و همچنین تماشای فیلم های آموزشی هستم. خیلی خوب و روان توضیح دادید. از معدود سایت ایرانی هستید که تا به حال بازدید کردم و کیفیت اون رو قابل مقایسه با سایتهای آموزشی خارجی سطح بالا میبینم.

امیدوارم همیشه موفق و با انرژی و پاینده باشید.

imanmajidi

سلام جناب آقای نصیری

می خواستم بابت سایت اموزشی فوق العاده تون بینهایت سپاسگزاری کنم. خیلی وقت بود دنبال یادگیری لینوکس بودم. در حال خواندن مقاله های مرتبط شما در سایت و همچنین تماشای فیلم های آموزشی هستم. خیلی خوب و روان توضیح دادید. از معدود سایت ایرانی هستید که تا به حال بازدید کردم و کیفیت اون رو قابل مقایسه با سایتهای آموزشی خارجی سطح بالا میبینم.

امیدوارم همیشه موفق و با انرژی و پاینده باشید.

نظر شما
برای ارسال نظر باید وارد شوید.
از سرتاسر توسینسو
تنظیمات حریم خصوصی
تائید صرفنظر
×

تو می تونی بهترین نتیجه رو تضمینی با بهترین های ایران بدست بیاری ، پس مقایسه کن و بعد خرید کن : فقط توی جشنواره پاییزه می تونی امروز ارزونتر از فردا خرید کنی ....