تا %60 تخفیف خرید برای 5 نفر با صدور مدرک فقط تا
00 00 00

آموزش لینوکس سطح مقدماتی قسمت 2 : نصب و انتخاب توزیع

محمد نصیری
محمد نصیری
24 پسند
9329 بازدید
25 نظر
88 ماه قبل

اولین سئوالی که باید از خود قبل از نصب لینوکس بپرسیم این است که چه نوع روش نصبی را انتخاب کنیم ؟ بله ، روش های متعددی برای نصب سیستم عامل لینوکس وجود دارد که از آن جمله می توان به Dual Boot کردن ، استفاده از CD های Live ، نصب بصورت Fresh Install و نصب در محیط های مجازی اشاره کرد. یکی از خصوصیات ویژه لینوکس این است که براحتی می توان آن را با سیستم عامل های دیگر بصورت همزمان مورد استفاده قرار داد.

انواع توزیع های لینوکس

شما می توانید از لینوکس در کنار سایر سیستم عامل ها به راحتی استفاده کنید و آن را اجرا کنید. یکی از محبوب ترین روش های نصب لینوکس ، نصب بصورت Fresh Install است ، در این نوع نصب شما لینوکس را مستقیما بر روی سخت افزار نصب می کنید و در کنار آن سیستم عامل دیگری وجود نخواهد داشت. در این روش نصب ، کامپیوتر 100 درصد منابعی که در اختیار دارد را به سیستم عامل لینوکس اختصاص می دهد.بهرحال امروزه لینوکس را شما می توانید بدون هیچ دردسر خاصی و مانند سایر سیستم عامل ها بر روی سیستم خود نصب کنید .در ادامه روش های مختلف و انواع نصب سیستم عامل لینوکس را به شما نشان خواهیم داد.

استفاده همزمان از دو نوع سیستم عامل یا Dual Boot

اگر می خواهید لینوکس را به گونه ای نصب کنید که در کنار سیستم عامل فعلی شما قرار گیرد و سیستم عامل فعلی شما را دچار مشکل نکند می توانید از یک روش شناخته شده نصب به نام Dual Boot Install استفاده کنید. Dual Boot به این معناست که بر روی PC شما دو سیستم عامل بصورت همزمان نصب شده اند و شما در هنگام Boot سیستم می توانید انتخاب کنید که سیستم با کدامیک از این سیستم عامل ها Boot شود. توجه کنید که امروزه Dual Boot کردن ویندوز و لینوکس با توجه به گسترش تکنولوژی های مجازی سازی از محبوبیت خوبی برخوردار نیست ، اگر از سیستم عامل ویندوز استفاده می کنید ، ساده ترین روش استفاده از لینوکس نصب آن در درون یک Virtual Machine و اجرای آن در سیستم عامل فعلی شما می باشد.

استفاده از CD یا DVD های Live

اگر صرفا می خواهید با محیط لینوکس آشنا شوید و نمی خواهید مشکلی برای سیستم عامل فعلی شما بر روی سیستم ایجاد شود می توانید از این گزینه استفاده کنید. بسیاری از توسعه دهنگان لینوکس امکانی برای دانلود کردن محصول خود به شکل Live CD یا Live DVD گذاشته اند ، این یعنی اینکه لینوکس شما بدون نیاز به هارد دیسک و صرفا از طریق استفاده از حافظه RAM شما Boot می شود و تمامی Source های لینوکس بر روی همین DVD وجود دارد. بعد از اینکه شما DVD مربوطه را در درون دستگاه قرار دادید و سیستم را روشن کردید ، ابتدا تمامی فایل های مورد نیاز برای Boot سیستم از روی DVD یا CD بر روی حافظه RAM کپی می شوند و سیستم عامل Boot می شود .

بعد از اینکه سیستم را خاموش کردید و یا Restart کردید فایل هایی که در درون RAM قرار دارند از بین خواهند رفت و هیچ تاثیری بر روی هارد دیسک شما که سیستم عامل فعلی شما بر روی آن نصب شده است نخواهند داشت. این روش بهترین گزینه برای تست و آزمایش بر روی نسخه های مختلف لینوکس می باشد تا اینکه شما بتوانید نسخه مورد علاقه خودتان را پیدا کنید. استفاده از CD و DVD های Live روش محبوبی برای برطرف کردن مشکلات مربوط به سیستم عامل های دچار مشکل شده می باشد که بعد ها در خصوص این مورد توضیحاتی ارائه خواهیم کرد.

لینوکس به عنوان یک VM در سیستم عامل دیگر

اگر از سیستم عامل فعلی Desktop خود راضی هستید و می خواهید بر حسب علاقه یک سیستم عامل لینوکس را به عنوان سیستم عامل Open Source تجربه کنید ، بهترین راه برای آزمایش آن نصب لینوکس به عنوان یک ماشین مجازی در سیستم عامل فعلی شماست. چندین راه برای اینکار وجود دارد ، اما ساده ترین راه این است که ابتدا لینوکس مورد نظر خود را دانلود کنید و سپس آن را بر روی نرم افزار مجازی سازی که از قبل بر روی سیستم خود نصب کرده اید ، نصب کنید ، برای مثال می توانید از نرم افزار VMware Workstation یا Sun Virtual box استفاده کنید.

در خصوص این مبحث در ادامه مقالات بصورت کامل توضیحاتی ارائه خواهد شد ، اما بهتر است از بحث اصلی خودمان خارج نشویم . توجه کنید که تمامی کارهایی که بر روی یک سیستم عامل لینوکس معمولی نصب شده بر روی سیستم می توان انجام داد را بر روی سیستم عامل لینوکس مجازی نیز می توان انجام داد. این یعنی Database ها ، Browser ها ، E-Mail ها و سایر ابزارها را بدون مشکل می توانید بر روی VM استفاده کنید.

نصب بصورت مستقیم بر روی سیستم خام یا Fresh Install

این روش برای کسانی پیشنهاد می شود که آشنایی حدودی با لینوکس دارند و می خواهند بصورت کلی و صرفا با این سیستم عامل کار کنند و سیستم عامل دیگری را بر روی سیستم خود نداشته باشند. در این روش شما هارد دیسک کامپیوتر خود را بصورت کامل فرمت می کنید و یک نسخه کامل لینوکس را از طریق CD یا DVD ای که در اختیار دارید مستقیما بر روی سخت افزاری که دارید نصب می کنید. بعد از نصب ، لینوکس تنها سیستم عامل موجود بر روی کامپیوتر شما خواهد بود.

انتخاب یک توزیع یا Distribution از لینوکس

نسخه های متعدد و متفاوتی از لینوکس وجود دارد ، همانطور که قبلا هم اشاره شد هسته این سیستم عامل را می توان به دلخواه تغییر داد و دستکاری کرد و به همین دلیل هر کس یا هر شرکتی می تواند نسخه لینوکس مخصوص به خود را توزیع و روانه بازار کند ، به هر یک از از این نسخه های متفاوت یک توزیع یا Distribution از لینوکس گفته می شود. بر خلاف سایر سیستم عامل هایی که در بازار هستند و توسط یک شرکت کنترل ، توزیع و مدیریت می شوند هسته لینوکس بصورت متمرکز مدیریت نشده است و استفاده و تغییر دادن آن نیز آزاد است.

برخی از سازمان ها برنامه نویسانی دارند که لینوکس را برای سازمان خود بصورت خاص تغییر می دهند و این نسخه صرفا در اختیار همان سازمان قرار دارد ، توجه کنید که به این محصول توزیع یا Distribution گفته نمی شود ، یکی از ملاک هایی که ما می توانیم به یک محصول Distribution بگوییم این است که محصول بصورت عمومی و رایگان ارائه شود.

معمولا توزیع ها برای استفاده در موارد خاص و به دلایل خاص ایجاد می شوند و برای برطرف کردن یک نیاز طراحی می شوند. نسخه های متعددی از لینوکس وجود دارد که برای مثال بصورت ویژه برای نصب بر روی سرور ها و ارائه سرویس هایی با حجم کاری بالای وب به کار می روند ، این نسخه برای پردازش ترافیک های سنگین وب طراحی می شود. برخی از این نسخه ها کاربردهای شبکه ای دارند و در جایی استفاده می شوند که امنیت یک اولویت به حساب می آید.

در واقع لینوکس امروزه به عنوان هسته اصلی بسیاری از فایروال های پیشرفته مورد استفاده قرار می گیرد! جالب اینجاست که نسخه هایی از لینوکس وجود دارند که می توان آنها را بر روی یک سیستم عامل دیگر مثل ویندوز نصب کرد و کاربران ویندوز می توانند بصورت همزمان از لینوکس و ویندوز استفاده کنند.در این میان نسخه هایی از لینوکس نیز وجود دارد که بر روی کامپیوترهای Macintosh نصب می شوند.

همچنین یکی دیگر از محل هایی که لینوکس بسیار به چشم می آید در Device ها یا تجهیزات شبکه است . برای مثال در Router ها ، Switch ها ، سیستم های تلفن ، گوشی های هوشمند، سیستم های GPS و چیزهایی شبیه به آن ، این لینوکس است که هسته اصلی تمامی آنها را ایجاد کرده است. حتی نامگذاری هایی که برای انواع توزیع های لینوکس وجود دارند نیز بسیار متنوع و در برخی اوقات بامزه هستند مثلا نسخه لینوکسی به نام SAMURAI وجود دارد. توزیع هایی از لینوکس نیز وجود دارند که بصورت ویژه برای استفاده در PC ها طراحی شده اند و مورد استفاده قرار می گیرند.

خوب از چه نسخه و توزیعی باید استفاده کنیم ؟ این انتخاب کاملا بستگی به این دارد که شما از لینوکس چه انتظاراتی دارید ، و در جواب به این سئوال یک جمله می توان گفت ، بستگی دارد . برای اینکه بتوانید یک نسخه متناسب با نیاز خود انتخاب کنید بایستی سئوالات زیر را ابتدا از خود بپرسید و بر حسب آن توزیع لینوکس مورد نظرتان را را انتخاب کنید :

  1. آیا پایه و اساس کد توزیع مورد نظر قابل اتکا و اعتماد است ؟
  2. آیا مرتبا مورد تغییر واقع می شود؟
  3. آیا بروزرسانی بسته های نرم افزاری آن راحت است ؟ ( مثلا قابلیت های apt-get در Debian و Yum در Red Hat)
  4. آیا بروز رسانی آن از یک نسخه به نسخه بالاتر راحت است ؟
  5. آیا برنامه نویس های زیادی برای آن نرم افزار تولید کرده اند ؟

فراموش نکنید که هیچ نسخه بهترینی در لینوکس وجود ندارد . برای درک بهتر این موضوع به این مثال توجه کنید : شما وقتی که به کوهنوردی می روید ، کفش کوهنوردی ، کوله ، لباس بادگیر و ضد آب می پوشید ، وقتی برای یک مهمانی دعوت می شوید کت و شلوار و کفش رسمی می پوشید و وقتی هم که به ورزش می روید لباس گرمکن و کفش ورزشی به پا می کنید و در نهایت برای انجام کارهای روزمره خودتان هم لباس مخصوص خود را دارید . این دقیقا چیزی است که در لینوکس مشاهده می کنید ، اینکه چه نسخه ای از لینوکس جوابگوی کار شما است کاملا به این بستگی دارد که شما از لینوکس چه انتظاری دارید و در کجا می خواهید از لینوکس استفاده کنید ؟ لینوکس برای هر محیطی یک محصول ویژه آن دارد.

اکثر کاربران لینوکس ترجیح می دهند که از نسخه های شناخته شده لینوکس استفاده کنند. این نسخه ها معمولا دارای پشتوانه قویتری نسبت به تیم های پشتیبانی سایر توزیع های لینوکس هستند. یکی از دلایلی که از سیستم عامل های مایکروسافت بیشتر استفاده می شود این است که یک شرکت قوی پشتیبان دارد و این یک معیار مهم برای انتخاب یک سیستم عامل می باشد. همیشه بین این سیستم عامل ها و طرفداران آن ها حرف و حدیث های زیادی وجود دارد اما معمولا بیشترین تخریب در این میان را شرکت مایکروسافت انجام می دهد و سعی بر این دارد که به مردم القا کند که سیستم عامل لینوکس ، سیستم عامل قابل اعتمادی نیست و شما نیازی به این سیستم عامل ندارید. اما من در اینجا نه از ویندوز دفاع می کنم و نه از لینوکس اما اعتقاد دارم که قطعا لینوکس می تواند تمامی نیازهای کاربری و سروری یک سازمان را بصورت کامل برطرف کند. در ادامه به معرفی نسخه های محبوب و قابل اتکای لینوکس می پردازیم که بر حسب نوع استفاده طبقه بندی شده اند :

  1. توزیع فدورا Fedora ( محبوبیت بیشتر در زمینه Desktop)
  2. توزیع اوبونتو Ubunto ( محبوبیت بیشتر در زمینه Desktop)
  3. توزیع لینوکس مینت Linux Mint ( محبوبیت بیشتر در زمینه Desktop)
  4. توزیع ردهت Red Hat ( محبوبیت بیشتر در زمینه Server)
  5. توزیع دبین Debian ( محبوبیت بیشتر در زمینه Server)
  6. توزیع اوپن سوزه OpenSUSE ( محبوبیت بیشتر در زمینه Server)
  7. توزیع اسلک ویر Slakware ( محبوبیت بیشتر در زمینه Server )
  8. توزیع سنت او اس CentOS ( محبوبیت بیشتر در زمینه Server)
  9. توزیع VMWare ( محبوبیت بیشتر در زمینه مجازی سازی )
  10. توزیع XenServer ( محبوبیت بیشتر در زمینه مجازی سازی )

قطعا چه در این مقاله و چه در مقالات دیگر نمی توانیم تمامی توزیع های مختلف لینوکس را مورد بررسی قرار بدهیم ، با توجه به اینکه قصد داریم سری مقالات خود را بر اساس یک توزیع شناخته شده پیش ببریم بنابراین در این سری مقالات صرفا از یک نسخه استاندارد از لینوکس استفاده خواهیم کرد که براحتی بتوان آن را بر روی PC نصب کرد. چندین توزیع شناخته شده و مشهور در زمینه سیستم عامل های Desktop لینوکس وجود دارند. قطعا راجع به این نسخه های شناخته شده اطلاعاتی دارید و در قسمت قبلی نیز معروف ترین های آنها را معرفی کردیم ، در واقع هر یک از اسامی که در بالا در زمینه سیستم عامل لینوکس گفته شد بر اساس نام شرکت یا سازمانی است که این توزیع را تولید کرده است .

برای مثال Red Hat یک شرکت است. همانطور که گفته شد توزیع های لینوکس بسیار گسترده اند و حتی لینوکس هایی وجود دارند که بر اساس منطقه یا زبان یا کشور خاصی بومی سازی شده اند ، حتی در ایران نیز ما نسخه های بومی سازی شده از همین لینوکس را داریم که بعضا برخی اوقات از آنها به عنوان سیستم عامل ملی نیز نام برده می شود ، در پایین لیستی از نسخه های لینوکسی که به زبان پارسی بومی سازی شده اند را به همراه توضیحات مختصری می توانید مشاهده کنید :

1- آریوس لینوکس یا Arios : آریوس از دو کلمه آریو و OS تشکیل شده‌است و آریوس را می‌توان سیستم عامل آریایی و یا سیستم‌ عاملی از ایران ترجمه کرد. آریوس یک بسته‌بندی مجدد (remix) از توزیع اوبونتو است. برنامه‌های اضافی، تقویم خورشیدی، قلمهای پارسی و اشعار شاعران ایرانی از جمله امکاناتی است که به آریوس اضافه می‌شود. آریوس تلاش می‌کند برنامه‌های نوشته شده به دست برنامه‌نویسان ایرانی را ترویج نماید. ( به نقل از ویکیپدیا فارسی )

2-پارسیدورا Parsidora : پارسیدورا یک سیستم عامل بر پایه گنو/لینوکس است که شامل مجموعه ای از آخرین نرم افزارهای آزاد و منبع باز می باشد. پارسیدورا نسخه ترکیبی و منبعث شده از فدورا است. این توزیع کاملا سازگار با فدورا است. در این توزیع سعی شده است که نیاز های کاربران فارسی زبان و ایرانیان به طور مناسبی پاسخ داده شود. پارسیدورا همیشه برای هر کسی برای هر استفاده, ویرایش و پخش آزاد است. ( به نقل از وب سایت پارسیدورا)

3-پارسیکس Parsix : نام یک توزیع زنده از گنولینوکس است که برگرفته از گنولینوکس کانوتیکس و مبتنی بر دبیان می‌باشد و از میزکار کامل گنوم به عنوان میزکار پیش‌گزیده استفاده شده‌است و کلیه بسته‌های نرم‌افزاری لازم برای یک توزیع مخصوص میزکار را داراست. علاوه بر زبان‌های متعدد، پارسیکس به‌طور پیش‌گزیده از صفحه کلید فارسی پشتیبانی کرده و می‌توانید در آن فارسی تایپ نمایید. پارسیکس را می‌توانید بر روی دیسک سخت خود نصب کرده و از آن به عنوان سیستم‌عامل کامپیوتر خود استفاده کنید. پارسیکس گنو/لینوکس ابتدا برای کاربران فارسی زبان طراحی شده‌بود ولی در حال حاضر دارای جامعه کاربری فعال از سرتاسر جهان می‌باشد. ( به نقل از ویکیپدیا فارسی)

4-لینوکس شریف : نام توزیعی دو زبانه (فارسیانگلیسی) از لینوکس است که بر پایهٔ گنولینوکس بنا شده‌است. این توزیع که در شرکت فارسی‌وب شریف با توجه به نیازهای بومی کاربران ایرانی و فارسی‌زبان تهیه شده، پس از طی مراحل آزمون نسخه‌های آزمایشی، در ۷ خرداد ۱۳۸۵ به طور رسمی در دانشگاه صنعتی شریف معرفی شد.نسخهٔ ۲ این توزیع بر پایهٔ فدورا کر ۴ بنا شده است که بنا به استانداردهای امروزین، نسخه‌ای بسیار قدیمی به حساب می‌آید. استفاده از ابزارهای قدیمی چون فایرفاکس ۱، کرنل ۲.۶.۱۶ و اپن آفیس دو ، آن را برای استفاده امروزی غیرکارامد می‌سازد.در این توزیع از محیط رومیزی گنوم که ۷۶٫۴۸ درصد آن به فارسی ترجمه شده، استفاده می‌شود. ( به نقل از ویکیپدیا فارسی )

5-سیستم عامل گیکس : سیستم عامل گیکس (Gix OS) توسط تعدادی از کاربران گیلانی و بر پایه سیستم عامل دبیان و با متد لینوکس از پایه ساخته شده است.گیکس از ترکیب سه واژه انگلیسی linux,Guilan و Geek تشکیل شده است.در تاریخ 13 مهر 1391 نسخه 9 سیستم عامل گیکس از سوی گروه کاربران گنولینوکس گیلان به طور رسمی جهت تست و استفاده گسترش دهندگان با اسم رمز وارش (به معنای: باران)در همایش اولین انتشار این سیستم عامل، در شهر رشت منتشر شد.همزمان با انتشار این سیستم عامل وبگاه آن به نشانی GixOs.ir جهت معرفی، رفع باگ، پشتیبانی و ... در دسترس کاربران قرار گرفت. سیستم عامل گیکس با ویژگی های همچون نصاب فارسی، مستندات آموزشی فارسی چند رسانه ای، استفاده از برنامه های کاربردی گنولینوکس، قلم های فارسی، تقویم فارسی، لغت نامه و ... منتشر شده است که در بین خیل عظیم نسخه های موجود برخی از ویژگی های معرفی شده، منحصر به فرد می باشد. ( به نقل از ویکیپدیا فارسی )

6-جبیر او اس Jabir OS : سیستم عامل جبیر یا جبیر او اس گنو/لینوکس یک توزیع ساده و کارامد مبتنی بر اوبونتو بوده و توسط تیمی از نوجوانان توسعه می یابد. ( به نقل از ویکیپدیا)

7-زمین Xamin : زمین، یک سیستم عامل خاص کارساز برپایه توزیع بالادست دبیان است که با توجه به نیازهای بومی و یا خاص مراکز مختلف، بومی سازی شده است. این سیستم عامل کاملا آزاد و متن باز است و به شکل آزاد و متن باز توسعه داده خواهدشد. ( به نقل از وب سایت زمین )

شما می توانید لیستی از کلیه توزیع های عمومی لینوکس را از طریق وب سایت www.distrowatch.com مشاهده کنید.

آمادگی برای نصب سیستم عامل

همگی نسخه ها و توزیع های اصلی لینوکس به درجه ای از سادگی در استفاده رسیده اند که براحتی می توان آنها را نصب کرد. برای نصب هر یک از این سیستم عامل ها راهنماهای گام به گامی توسط خود شرکت تولید کننده تهیه شده است که مرحله به مرحله به شما نصب این سیستم عامل ها را آموزش می دهد. در عین حال شما می توانید با استفاده از روش نصب در محیط گرافیکی بصورت بسیار ساده ای یک سیستم عامل لینوکس را در کمترین زمان ممکن نصب کنید. بایستی به این موضوع توجه کنید که حتی سیستم عامل های تجاری که توسط شرکت های عظیم نرم افزاری تولید و به بازار عرضه می شوند هیچوقت نمی توانند نصب کامل و بدون مشکل را 100 درصد تضمین کنند ، و این یک امر کاملا منطقی است.

اگر از سخت افزارهای غیرمعمول در سیستم استفاده می کنید بروز مشکل ناهماهنگی درایورها با سخت افزارها یکی از معمولترین مشکلاتی است که در هنگام نصب لینوکس ممکن است بروز کند. این یکی از نقاط ضعف های همیشگی سیستم عامل لینوکس بوده است ، توجه کنید که درایورهای ویندوز و لینوکس با هم تفاوت دارند و طبیعی است که درایوری که در ویندوز پشتیبانی می شود در لینوکس پشتیبانی نمی شود.بهرحال لینوکس همیشه در حال گسترش بوده است و در حال حاضر از بیشتر سخت افزارهای شناخته شده براحتی پشتیبانی می کند.

نگارنده : محمد نصیری

منبع : جزیره لینوکس و متن باز وب سایت توسینسو

هرگونه نشر و کپی برداری بدون ذکر منبع و نام نویسنده دارای اشکال اخلاقی می باشد.

نظر شما
برای ارسال نظر باید وارد شوید.
25 نظر